شبکه خبر دشتی

دشتی را بهتر بشناسیم

به گزارش شبکه خبردشتی؛ شهرستان دشتی یکی از شهرستان‌های استان بوشهر و شهر خورموج مرکز این شهرستان می باشد که در 80 کیلومتری جنوب شرقی مرکز استان قراردارد.

 مساحت این شهرستان ۵۰۰۸ کیلومتر مربع می باشد و شهرستان دشتی از جمله شهرستان‌های فرهنگی ایران اسلامی است که متاسفانه امروزه به این فرهنگ کمتر توجه شده است.

جمعیت این شهرستان 80 هزار نفر است و دارای سه بخش مرکزی، بخش کاکی و بخش شنبه و طسوج و سه شهر خورموج، کاکی و شنبه می باشد که اخیرا" شهر بادوله نیز به آن اضافه شده است.

این شهرستان دارای هفت دهستان و 92 روستای دارای سکنه می باشد و گویش دشتی ریشه در زبان باستان ایران و زبان پهلوی ساسانی دارد و برگرفته از زبان لری می باشد.

 شایان ذکراست؛ زبان لری خود متفرعات زبان پهلوی جنوب غربی است ، چنان که به نوشته اُرنسکی لهجه های لری بختیاری از آن قبایل جنوب غربی ایران است که به طور کلی به گروهی از لهجه‌های ایران مربوط می شود که لهجه های جنوب غرب استان فارس جزء آن می باشد.

گویش زبان دشتی از دقیق ترین و از نظر استقلال زبان‌های محلی از خالص ترین گویش‌های جنوب کشور می باشد که اغلب کلمات اصیل فارسی در آن وجود دارد.

شاخه‌های این گویش از حدود جغرافیایی دشتی گذشته و تا بنادر ثلاثه و توابع آن ادامه دارد و حتی در منطقه کوهستانی جم و ریز اغلب کلمات به صورت فصیح کتابی استعمال می‌شود و یکی از نشانه های اصالت گویش دشتی این است که هنوزهم از واژه ها و لغتی از زبان پهلوی ساسانی در آن وجود دارد چنان که در بعضی از روستاه‌های دشتی که کمتر تحت تأثیر زبان عربی و سایر زبان‌های بیگانه قرار گرفته‌اند برخی از کلمات و واژه‌های زبان پهلوی محفوظ مانده‌است به طور مثال لغت کٌهنه « Kohne » را کوهنه « Kwahne » تلفظ می‌کنند که در زبان پارسی باستان کوهنک « Kwahnak » بوده تنها تغییری که بر این لغت عارض شده تبدیل حرف « کاف » در آخر کلمه به «‌ها » غیر ملفوظ است یا لغت خوش از خوَش « Xwas » و خورد از خوَرد« Xward » تلفظ می‌کنند هم چنین واژگان « شتر » اشتر «Ostor » اِشتُو « Estow » « شتاب » و ... همگی بازمانده زبان پهلوی جنوبی یعنی زبان رایج روزگار ساسانی است.

علم در شهرستان دشتی پیشینه‌ای طولانی دارد که دشتی را نگین فرهنگی جنوب و قم دوم استان بوشهر می نامند و علت این مسئله را می‌توان در وجود مشاهیر و بزرگانی دانست که این شهرستان در طول تاریخ خود که بسیاری آن را با پیش از اسلام مرتبط می‌دانند که به جامعهٔ ایران ارائه داده‌ است.

شهرستان عالمپرور دشتی بزرگانی چون مفتون دشتی، فایز دشتی، خالو حسین دشتی، غلامرضا دادبه، علی دشتی، میرزا محمد جعفر خان حقایق نگار خورموجی، محمد خان دشتی و ... . همچنین باید به این نکته اشاره کرد که وجود مدارس کهن در این شهرستان قدمتی نزدیک به 170 سال دارد که در نوع خود قابل توجه می‌باشد.